Građanima je dosta poskupljenja, protesti u šest zemalja
Povjerenje potrošača u eurozoni u oktobru je palo na najniži nivo u posljednjih pet mjeseci, pokazala je prva procjena Evropske komisije objavljena u četvrtak. U Francuskoj, Italiji, Belgiji, Španiji, Portugalu i Grčkoj posljednjih sedmica traju masovni protesti zbog rasta cijena, nedostupnih stanova i lošeg stanja u obrazovanju.
Prema podacima Evropske komisije, indeks povjerenja potrošača u eurozoni pao je za 1,1 poen u odnosu na septembar, na -17,9 poena. Na nivou cijele Evropske unije pao je za 1,2 poena, na -17,3. Komisija navodi da se raspoloženje potrošača time dodatno udaljilo od dugoročnog prosjeka. Indeks je izračunat iz anketa u 26 članica EU (sve osim Estonije), koje čine 99,8 posto ukupne potrošnje domaćinstava.
Pad se nastavlja na septembarski. Tada je povjerenje palo nakon četiri mjeseca oporavka, koji je uslijedio poslije naglog pogoršanja u proljeće, kada su na rast cijena energenata uticale okolnosti na Bliskom istoku.
Inflacija najviša u tri godine
Prema konačnim podacima Eurostata, godišnja inflacija u eurozoni u septembru iznosila je 3,8 posto. U augustu je bila 3,2 posto, a u septembru prošle godine 2,2 posto. Ista stopa zabilježena je i u cijeloj Evropskoj uniji. Inflacija je u odnosu na august pala samo u jednoj članici, Slovačkoj.
Najviše su poskupjeli energenti, čije su cijene prema prvoj procjeni Eurostata za godinu porasle 18,8 posto. Uz energente, rastu inflacije najviše su doprinijele usluge. Najviša stopa u EU zabilježena je u Rumuniji (6,5 posto), a najniža u Švedskoj (jedan posto). Prema prvoj procjeni, u Njemačkoj je inflacija iznosila 3,3 posto, u Francuskoj 3,4, u Španiji pet, a u Grčkoj 5,1 posto. Konačni podaci za Italiju pokazuju rast s 3,2 na 4,2 posto u samo mjesec.
Evropska centralna banka 10. septembra je drugi put ove godine podigla ključne kamatne stope, za 25 baznih poena.
Francuska: Više od pola miliona ljudi na ulicama
Francusku od kraja septembra potresaju protesti zbog troškova života i uslova u školama. Prema podacima francuskog ministra unutrašnjih poslova Laurenta Nuñeza, 17. oktobra je na proteste širom zemlje izašlo oko 550.000 ljudi. Protesti su u više gradova prerasli u nerede, a u Limogesu je zapaljena zgrada gradske uprave. Predsjednik Emmanuel Macron poručio je da će odgovorni za napade biti procesuirani i kažnjeni.
Italija i Belgija: Sukobi s policijom
U Milanu su demonstracije protiv rasta troškova života i ratova završile sukobima. Policija je koristila suzavac i vodene topove, a desetine ljudi su privedene. Do sukoba i povrijeđenih došlo je i u Torinu i Bologni.
U Belgiji su se demonstranti sukobili s policijom u Bruxellesu i Liègeu. Studenti i njihove pristalice protestuju protiv reformi obrazovanja i rasta troškova, dok vlada pokušava usaglasiti budžet za narednu godinu.
Španija i Portugal: Stanovi postali nedostižni
U Španiji je talas protesta pokrenula deložacija 87-godišnje Maricarmen Abascal iz stana u madridskoj četvrti Retiro, u kojem je živjela više od 70 godina. Parlament je 2. oktobra odbio dva vladina dekreta o zaštiti podstanara. Narednog dana se u Madridu, prema podacima vlade, okupilo oko 70.000 ljudi, a organizatori iz Sindikata podstanara tvrde da ih je bilo oko 500.000. Protesti su održani u još pedesetak gradova. Abascal je preminula 7. oktobra.
U Portugalu su desetine hiljada ljudi protestovale u Lisabonu, Portu, Coimbri i drugim gradovima, tražeći dostupne stanove i mjere protiv rasta troškova života. Prema podacima Eurostata, Portugal je u drugom kvartalu 2026. imao najveći godišnji rast cijena stanova u EU, od 16,5 posto. Portugalski ministar finansija Joaquim Miranda Sarmento ocijenio je da ljude na ulice tjeraju cijene goriva, ali prije svega troškovi stanovanja.
Grčka: Studenti pod šatorima ispred parlamenta
U Grčkoj su studenti podigli šatore na trgu Syntagma ispred parlamenta i ondje proveli noć. Narednog dana, 21. oktobra, u Atini je prema podacima policije protestovalo oko 10.000 ljudi, uključujući učenike, studente i nastavnike. Skupovi su održani i u Solunu, Patrasu, Larisi i na Kritu.
Studenti navode da kirija za garsonjeru u Atini doseže 600 eura i da studentski domovi pokrivaju tek 4,8 posto potreba. Traže ograničenje kirija i mjesečnu stambenu pomoć od 500 eura. Ministrica obrazovanja Sofia Zacharaki kazala je da razumije zahtjeve studenata. Prema njenim riječima, u toku su projekti vrijedni više od 733 miliona eura za nove studentske domove i obnovu fakulteta.
Evropska komisija cjelovit izvještaj o ekonomskim očekivanjima u EU i eurozoni objavit će krajem mjeseca, a Eurostat prvu procjenu inflacije za oktobar početkom novembra.
Klix
